مطالبى را كه در طبرى نبود بر آن افزوده‌ام . چون از اين كار بپرداختم در تاريخهاى مشهور نيز نگريستم و از اين تاريخها [ از جمله تجارب الامم ] نيز مطالبى كه در طبرى نبود بر آن چه از طبرى گرفته بودم افزودم . » آن چه دربارهء ابن اثير گفتيم درباره بسيارى ديگر ، از جمله ابن خلدون نيز راست مىآيد ، ( نگاه كنيد به العبر 4 : 1140 ) . زيرا تاريخ طبرى سرچشمه‌اى است جوشان از روايات درست و نادرستى كه طبرى به قصد حفظ و نگهدارى آنها ، همه را در كتاب خود گرد كرده است . طبرى چنان كه در مقدمه‌اش گويد بر آن نيست كه روايات را در ترازوى سنجش خويش نهد يا تعديل كند ، يا دربارهء آن سخنى گويد . ولى مورخان پسين كه از او بسيار گرفته‌اند ، برگرفته‌شان را در قالبهايى ريخته‌اند كه براى خود برگزيده بوده‌اند و هر كدام بر پايهء نگرش و پسند خويش بدان شكل و جهت بخشيده‌اند . مسكويه نيز از همين مورخان است كه او نيز از طبرى بسيار گرفته است . ولى وى كسى نيست كه گزارشهاى ديگران را بى هيچ سنجش و نقد يكسره در كتاب خويش بريزد . مسكويه تنها به گزارشهايى ارج مىنهد كه داراى ارزش تاريخى است و آنها را با معيار گزينش خويش سازگار مىيابد : گزارشهايى كه به هدف و نگرش مبتنى بر فلسفهء اخلاق او كه در مقدمه‌اش از آن سخن گفته و در آثار ديگرش بر آن اصرار ورزيده است ، خدمتى تواند كرد . مسكويه تاريخ طبرى را در نزد ابو بكر احمد بن كامل قاضى كه از ياران طبرى بوده است خوانده و از او اجازهء روايت گرفته بوده است . خود ، در تجارب الامم در شرح حوادث سال 350 هجرى گويد : « در اين سال ابو بكر احمد بن كامل قاضى درگذشت . من تاريخ طبرى را از او شنيده‌ام . وى از ياران ابو جعفر [ طبرى ] بوده ، خود از وى بسيار شنيده بوده است . ولى من از روايات طبرى جز همين كتاب را از ابو بكر قاضى نشنيده‌ام ، كه برخى به قرائت در نزد او ، و برخى به اجازت از او بوده است . وى در شارع عبد الصمد مىزيسته و من با وى بسيار نشسته‌ام . » 2 . گنجينه‌هاى بزرگ و گرانبهاى آل بويه . مسكويه در تجارب الامم حتى نسبت به